Biến (Variable) và Hằng (Constant) trong Javascript | Series Javascript căn bản | Bài 5

Chào mừng bạn đã dến với bài giảng tiếp theo của series Javascript căn bản!

Ở bài giảng trước, ta đã tìm hiểu về những phương pháp chèn Javascript vào HTML để nó có thể hoạt động. Trong bài giảng này, chúng ta sẽ đi tìm hiểu về những thành phần cơ bản đầu tiên trong một Javascript statement để có thể tự viết những statement đơn giản.

Nào, cùng bắt đầu thôi!

Biến (Variable)

Biến (Variable) là gì?

Biến (Variable) là một thành phần cơ bản trong Javascript statement có khả năng chứa dữ liệugiá trị dữ liệu của nó có thể thay đổi trong suốt một kịch bản.

Để dễ hiểu hơn, bạn có thể hình dung rằng biến giống như một nhân vật A nào đó mà bạn tạo ra trong một câu chuyện. Ban đầu, nhân vật A có một tính cách, khả năng nhất định. Sau một quá trình diễn biến của câu chuyện, tính cách và khả năng nhân vật A có thể thay đổi.

Tương tự, một biến a ở thời điểm ban đầu có thể chứa dữ liệu với một giá trị nhất định. Sau một chuỗi các statement, giá trị dữ liệu của biến a có thể thay đổi.

Làm thế nào để sử dụng biến?

Để khai báo (tạo) một biến trong kịch bản Javascript, ta sử dụng cú pháp var ten_bien;  trong đó:

  • var là cú pháp bắt buộc để khai báo một biến
  • ten_bien là tên mà bạn đặt cho biến

Ví dụ:

var a; // Khai báo biến a
var g5; // Khai báo biến g5

Ta có thể vừa khai báo biến, vừa gán dữ liệu ban đầu cho biến đó bằng cú pháp

var ten_bien = du_lieu_bien;

Ví dụ:

var a = 100; // Khai báo biến a chứa dữ liệu ban đầu là số nguyên dương với giá trị là 100
var g5 = "CHXHCN Việt Nam"; // Khai báo biến g5 chứa dữ liệu ban đầu là chuỗi với giá trị là CHXHCN Việt Nam

Hằng (Constant)

Hằng (Constant) là gì?

Hằng (Constant) là một thành phần cơ bản trong Javascript statement có khả năng chứa dữ liệugiá trị dữ liệu của nó không thể thay đổi trong suốt một kịch bản.

Để dễ hiểu hơn bạn cũng có thể hình dung rằng, Hằng (Constant) là một loại nhân vật có tính cách và khả năng không hề thay đổi trong suốt quá trình diễn biến của một câu chuyện. (Phật Tổ Như Lai là một ví dụ)

Làm thế nào để sử dụng hằng?

Để khai báo (tạo) một hằng trong một kịch bản Javascript, ta sử dụng cú pháp const ten_hang; trong đó:

  • const là cú pháp bắt buộc khi bạn muốn khai báo một hằng mới
  • ten_hang la tên mà bạn đặt cho hằng (constant)

Ví dụ:

const app_id; // Khai báo hằng app_id
const secret_number; // Khai báo hằng secret_number

Ta có thể vừa khai báo hằng, vừa gán dữ liệu ban đầu cho hằng đó bằng cú pháp

const ten_hang = du_lieu_hang;

Ví dụ:

const app_id = ''0387413874'; // Khai báo hằng app_id có dữ liệu ban đầu là chuỗi với giá trị là 0387413874
const secret_number = 99; // Khai báo hằng secret_number có dữ liệu là số với giá trị là 99

Quy tắc đặt tên Biến và Hằng

Tuy rằng bạn có thể tự do đặt tên Biến và Hằng, nhưng Javascript cũng có những quy tắc ràng buộc trong việc đặt tên, cụ thể như sau:

Quy tắc 1: Tên Biến và Hằng phải bắt đầu bằng chữ cái abc hoặc ký tự _

Ví dụ hợp lệ Ví dụ không hợp lệ

var a;
const a2;
var _2a;

var 2;
const 2a;
var #a;

Quy tắc 2: Các ký tự phía sau ký tự đầu tiên chỉ có thể là chữ cái abc, chữ số hoặc ký tự _

Ví dụ hợp lệ Ví dụ không hợp lệ

var b2;
const b_2;
var __b2;

var b#;
const _%a;
var 

Quy tắc 3: Biến và Hằng có tên bằng chữ cái abc viết thường sẽ khác với Biến và Hằng có tên bằng chữ cái abc viết hoa

Ví dụ dưới đây là những biến và hằng hoàn toàn khác nhau

Biến Hằng
var a;
var A;
var ABC;
var abc;
var Hoccode;
var hoccode;
const PI;
const pi;
const Pi;

Gán và thay dữ liệu trong Javascript

Thế nào là gán (assign) dữ liệu?

Trong Javascript, gán dữ liệu là một dạng Statement mà trong đó, ta đưa một dữ liệu vào Biến hoặc Hằng mới (Biến hoặc Hằng trước đó chưa hề chứa dữ liệu).

Ví dụ:

// Ví dụ 1
var v1;
var v1 = 5;

// Ví dụ 2
var _abc = 'XYZ';

// Ví dụ 3
const R = 500;

Thế nào là thay (reassign) dữ liệu?

Trong Javascript, thay dữ liệu là một dạng Statement mà trong đó, ta thay đổi dữ liệu của một Biến đã được gán dữ liệu trước đó.

Ví dụ:

var thanh_tien = 100;
thanh_tien = 200; // Statement thay dữ liệu của biến thanh_tien

var dem_so;
dem_so = 1;
dem_so = dem_so + 1; // Statement thay dữ liệu của biến dem_so, lúc này biến dem_so = 2

Sự khác biệt giữa Biến và Hằng

Ngoài cú pháp khai báo Biến và Hằng, sự khác biệt duy nhất giữa 2 thành phần này nằm ở chỗ:

Dữ liệu của biến có thể thay đổi (reassign) Dữ liệu của hằng không thể thay đổi (reassign)

Ví dụ:

var z1 = 5;
z1 = 10; // Code vẫn chạy


var h5 = 1;
h5 = h5 + 1; // Code vẫn chạy

Ví dụ

const z1 = 5;
z1 = 10; // Code lỗi


const h5 = 1;
h5 = h5 + 1; // Code lỗi

Đăng ký để nhận được thông báo mỗi khi có bài viết mới!